ดาวเคราะห์

เฉลย 1. ข.  เพราะดวงอาทิตย์มีแรงโน้มถ่วงมาก 2. ข.  ระยะห่าง 3. ค.  ดาวพุธกับดาวศุกร์  4. ก.  โลก 5. ง.  ดาวพฤหัสบดีกับดาวเสาร์ 6. ข.  ดาวพฤหัสบดี 7. ง.  ดาวพฤหัส 8. ก.  ดาวพลูโต 9. ข.  8 ดวง 10. ค. ดาวอังคาร

คำถาม 1.  เหตุใดดาวเคราะห์ทั้ง 9 ดวง  ในระบบสุริยะจึงต้องโคจรรอบดวงอาทิตย์ ก.  เพราะดวงอาทิตย์มีขนาดใหญ่กว่ามาก ข.  เพราะดวงอาทิตย์มีแรงโน้มถ่วงมาก ค.  เพราะดวงอาทิตย์มีแสงสว่างในตัวเอง ง.  เพราะดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะ 2.  นักดาราศาสตร์  ใช้เกณฑ์อะไรแบ่งดาวเคราะห์ออกเป็น 2 กลุ่ม ก.  ความสว่าง                                                       ข.  ระยะห่าง ค.  ความเข้มของแสง                                          ง.  ขนาดที่ต่างกัน...

         ดาวเนปจูนเป็นดาวเคราะห์แก๊สที่มีสีออกไปทางฟ้าเช่นเดียวกับดาวยูเรนัส และเป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ที่สุด (ห่างออกไปถึง 30 เท่าของระยะจากโลกถึงดวงอาทิตย์) ดาวเนปจูนมีความโน้มถ่วงที่พื้นผิวของดาวเคราะห์เป็นอันดับที่ 2 ในระบบสุริยะ รองจากดาวพฤหัสบดี แบบจำลองการหมุนของดาวเนปจูน           ดาวเนปจูนถูกตรวจเจอครั้งแรกผ่านการสังเกตการณ์การโคจรของดาวยูเรนัส ซึ่งดูเหมือนว่าตัวดาวยูเรนัสจะถูกดึงโดยดาวเคราะห์ดวงอื่น ดังนั้น การค้นพบดาวเนปจูนจึงทำโดยการคำนวณทางคณิตศาสตร์ โดยอเล็กซิส บูวาร์ด (Alexis Bouvard) นักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศส ก่อนที่จะเจอดาวเนปจูนด้วยการสังเกตการณ์ผ่านกล้องโทรทรรศน์             ดาวเนปจูนมีสัดส่วนของ “น้ำแข็ง” เช่น น้ำ แอมโมเนีย มีเทนสูงกว่า (เมื่อเทียบกับดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์) เช่นเดียวกับดาวยูเรนัส และแก๊สมีเทนในชั้นบรรยากาศทำให้ดาวเนปจูนมีสีน้ำเงิน ริ้วลายเส้นสีขาวที่พบบนดาวเนปจูนนั้นเป็นเมฆชั้นสูง ที่บ่งชี้ว่าบรรยากาศของดาวเนปจูนมีสภาพอากาศ...

            ดาวยูเรนัสเป็นดาวเคราะห์แก๊สยักษ์เช่นเดียวกับดาวพฤหัสบดี พื้นผิวของดาวจึงไม่มีส่วนที่เป็นของแข็ง แบบจำลองการหมุนของดาวยูเรนัส          ดาวเคราะห์ดวงนี้ยังมีสีออกฟ้า เนื่องจากแก๊สมีเทนในชั้นยอดเมฆของชั้นบรรยากาศที่หนาวเย็น (อุณหภูมิประมาณ -200 องศาเซลเซียส) เมื่อยานวอยเอเจอร์ 2 เฉียดผ่านใกล้ดาวยูเรนัส ในปี ค.ศ.1986 พบว่าดาวยูเรนัสแทบจะไม่มีรายละเอียดอะไรปรากฏบนพื้นผิวดาวเลย (ดูภาพซ้ายประกอบ) แต่ถ้าเราสังเกตดาวยูเรนัสในช่วงรังสีอื่นๆ เช่น รังสีอินฟราเรด (อย่างภาพเคลื่อนไหวด้านขวา) จึงจะเห็นบางแถบเมฆและจุดที่มีอุณหภูมิอุ่นกว่าได้บ้าง        ดาวยูเรนัสมีวงแหวนของตนเองเช่นเดียวกับดาวเสาร์ แต่วงแหวนของดาวยูเรนัสจะบางกว่ามากและสังเกตได้ยากกว่ามาก          ดาวยูเรนัสเป็นดาวเคราะห์ดวงแรกที่ถูกค้นพบในยุคสมัยใหม่ โดยวิลเลียม เฮอร์เชล นักดาราศาสตร์ชาวอังกฤษ ในปี ค.ศ.1781 แต่มียานวอยเอเจอร์ 2 เป็นยานเพียงลำเดียวที่ไปถึงดาวเคราะห์ดวงนี้   ...

        ดาวเสาร์เป็นดาวเคราะห์ที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 2 ในระบบสุริยะ รองจากดาวพฤหัสบดี และเป็นดาวเคราะห์แก๊สยักษ์เช่นเดียวกับดาวพฤหัสบดี จึงไม่มีพื้นผิวที่เป็นของแข็ง ดาวเสาร์ปรากฏออกสีเหลือง เนื่องจากแก๊สแอมโมเนียในบรรยากาศ แบบจำลองการหมุนของดาวเสาร์         ดาวเสาร์มีระบบวงแหวนที่น่าทึ่งและสวยงาม โดยวงแหวนนี้ไม่ได้เป็นวงแหวนแข็งเพียงแผ่นเดียว แต่ประกอบไปด้วยก้อนน้ำแข็งและหินนับหลายล้านก้อน ซึ่งมีขนาดแตกต่างกันตั้งแต่ขนาดไม่กี่เซนติเมตร ไปจึงถึงหลายเมตร ก้อนวัตถุเหล่านี้ต่างก็โคจรรอบดาวเสาร์ไปด้วยกัน        ถึงแม้วงแหวนของดาวเสาร์จะดูยิ่งใหญ่สวยงามก็ตาม กลับมีความหนาเพียง 1 กิโลเมตร เมื่อเทียบกับขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางที่กว้างถึง 250,000 กิโลเมตร        ยานลำแรกที่ไปถึงดาวเสาร์คือ ยานไพโอเนียร์ 11 ไปถึงดาวเสาร์ในปี ค.ศ.1979 จากนั้นเป็นต้นมา ก็มียานอีกไม่กี่ลำที่ได้ไปสำรวจดาวเสาร์ โดยยานสำรวจดาวเสาร์ลำล่าสุดคือ ยานกัสซีนี-เฮยเคินส์ ที่ไปถึงและเริ่มโคจรรอบดาวเสาร์ในปี ค.ศ.2004 ...

             ดาวพฤหัสบดีเป็นดาวเคราะห์ที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ โดยมีมวลถึง 2.5 เท่าของมวลดาวเคราะห์ที่เหลือรวมกัน แต่เป็นมวลเพียง 1/1,000 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ ขณะที่ชนาดของดาวพฤหัสบดีใหญ่จนสามารถจุดาวเคราะห์ที่เหลือทุกดวงรวมกันใส่ลงไปได้           ดาวพฤหัสบดีเป็นดาวเคราะห์แก๊สยักษ์ เช่นเดียวกับดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน หมายความว่าดาวพฤหัสบดีไม่มีพื้นผิวส่วนไหนเลยที่เป็นของแข็ง แต่จะมีลักษระเป็นลูกบอลแก๊สขนาดใหญ่ ประกอบด้วยไฮโดรเจน 75% และฮีเลียม 24% แถบเมฆสีอ่อนของดาวพฤหัสบดี เรียกว่า “โซน” (Zones) ประกอบด้วยแก๊สผลึกน้ำแข็งของแอมโมเนีย ขณะที่นักวิทยาศาสตร์ก็ยังไม่แน่ใจถึงสาเหตุที่ทำให้เกิดแถบเมฆสีคล้ำของดาวพฤหัสบดี เรียกว่า “เข็มขัด” (Belt) แต่พบว่าองค์ประกอบทางเคมีในแถบเข็มขัดเป็นพวกซัลเฟอร์ (กำมะถัน), ฟอสฟอรัส และคาร์บอน          ดาวพฤหัสบดียังเป็นดาวเคราะห์ที่หมุนรอบตัวเองเร็วที่สุดในระบบสุริยะ โดย 1 วันของดาวพฤหัสบดีมีระยะเวลาสั้นกว่า 10 ชั่วโมง หากคุณสังเกตภาพเคลื่อนไหว จะเห็นจุดแดงใหญ่ก...

 ดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 4 หากนับจากดวงอาทิตย์ และเป็นดาวเคราะห์ที่เล็กที่สุดเป็นอันดับที่ 2 ของระบบสุริยะ รองจากดาวพุธ แบบจำลองการหมุนของดาวอังคาร         ดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์หินเช่นเดียวกับดาวพุธ ดาวศุกร์ และโลก หมายความว่าดาวอังคารมีองค์ประกอบเป็นหินที่ประกอบด้วย แร่ โลหะ และธาตุอื่นๆ และมีพื้นผิวเป็นของแข็ง พื้นผิวดาวอังคารมีสนิมเหล็ก (ออกไซด์ของเหล็ก) อยู่เป็นจำนวนมากทำให้ดาวอังคารมีสีออกไปทางสีแดง ทำให้เรามักเรียกดาวอังคารว่า “ดาวเคราะห์แดง” ดาวอังคารมีดาวบริวารขนาดเล็กและรูปร่างไม่สม่ำเสมอ 2 ดวง ชื่อว่าโฟบอส และไดมอส         เส้นผ่านศูนย์กลางของดาวอังคารมีขนาดประมาณครึ่งหนึ่งของเส้นผ่านศูนย์กลางโลก และเนื่องจากดาวอังคารมีมวลและขนาดที่เล็กกว่า ความโน้มถ่วงของดาวอังคารจึงมีเพียง 40% ของความโน้มถ่วงโลก ดาวอังคารมีชั้นบรรยากาศบางๆ ที่ประกอบด้วย แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ (95%) อาร์กอน (2%) และไนโตรเจน (2%)          ดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์ที่มีภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุด (ชื่อว่า...

โลกเป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 3 หากนับจากดวงอาทิตย์ และยังเป็นสถานที่เดียวที่เราทราบว่ามีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ในจักรวาล       บรรยากาศของโลกมีองค์ประกอบหลักเป็นแก๊สไนโตรเจน (78%) ออกซิเจน (21%) และไอน้ำ คาร์บอนไดออกไซด์ รวมถึงแก๊สอื่นๆเจือปนอีกเล็กน้อย พื้นผิวโลกราว 70% ถูกปกคลุมด้วยน้ำในสถานะของเหลว พื้นผิวโลกส่วนที่เหลือประกอบด้วยทวีปและเกาะต่างๆ ขณะที่บริเวณขั้วโลกส่วนใหญ่ถูกปกคลุมด้วยน้ำแข็ง         โครงสร้างภายในของโลกถูกแบ่งออกเป็นชั้นต่างๆ ได้แก่ แก่นโลกชั้นในที่เป็นเหล็กแข็ง, แก่นโลกชั้นนอกที่มีสถานะเป็นของเหลว, ชั้นแมนเทิล และเปลือกโลก        ในขณะที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ใช้เวลา 365.25 วันในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ครบรอบ โลกก็หมุนรอบตัวเองไปด้วยโดยใช้เวลา 24 ชั่วโมง แบบจำลองการหมุนรอบตัวเองของโลก      โลกมีฤดูกาล เนื่องจากแกนหมุนรอบตัวเองของโลก ทำมุมเอียงไปราว 23 องศา (จากแกนตั้งฉากระนาบวงโคจรโลก) ขณะที่โลกหันซีกโลกเหนือเข้าหาดวงอาทิตย์ จะเป็นฤดูร้อน ของซีกโลกเหนือ แต่เมื่อโลกหันซีกโลกใต้เข้...

             ดาวศุกร์เป็นดาวเคราะห์ลำดับที่ 2 หากนับจากดวงอาทิตย์ ถ้าไม่นับดวงจันทร์แล้ว ดาวศุกร์จะเป็นวัตถุที่สว่างที่สุดบนท้องฟ้ายามค่ำคืน        ดาวศุกร์เป็นหนึ่งในดาวเคราะห์หิน 4 ดวงในระบบสุริยะ หมายความว่า ดาวศุกร์จะมีความคล้ายคลึงกับโลกตรงที่มีองค์ประกอบหลักเป็นหินและมีพื้นผิวเป็นของแข็ง แต่บรรยากาศของดาวศุกร์กลับประกอบด้วยชั้นเมฆหนาทึบของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ความดันที่พื้นผิวดาวสูงถึง 92 เท่าของความดันที่พื้นผิวโลก ชั้นเมฆหนาทึบเหล่านี้ก่อให้เกิดสภาวะเรือนกระจก (Greenhouse effect) อย่างรุนแรง จนทำให้ดาวศุกร์เป็นดาวเคราะห์ที่ร้อนที่สุดในระบบสุริยะ ถึงแม้ว่าดาวพุธจะอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากกว่าก็ตาม โดยพื้นผิวของดาวศุกร์ร้อนถึง 462 องศาเซลเซียส ดาวศุกร์ยังมีสภาพที่แปลกประหลาด ตรงที่มีการหมุนรอบตัวเองในทิศทางแตกต่างจากดาวเคราะห์ส่วนใหญ่        ถึงแม้ชั้นเมฆหนาทึบจะคอยบดบังไม่ให้เห็นพื้นผิวดาวศุกร์ที่อยู่ใต้ลงไปได้ แต่ก็สามารถทำแผนที่ดาวศุกร์โดยการใช้เรดาร์ได้ ในแผนที่แสดงภูเขาไฟจำนวนมากและหลุมอุกกาบาตขนาดใหญ...

ดาวพุธเป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด และยังเป็นดาวเคราะห์ที่เล็กที่สุดในระบบสุริยะ               ดาวพุธมีองค์ประกอบหลักเป็นโลหะหนักจำพวกเหล็ก และหินที่อยู่ตามเปลือกดาวกับชั้นแมนเทิล ดาวเคราะห์ดวงนี้ยังเป็นดาวเคราะห์ที่มีความหนาแน่นมากเป็นอันดับสองในระบบสุริยะ รองจากโลก         ตัวดาวพุธไม่มีดวงจันทร์ที่โคจรโดยรอบตัวมันเอง พื้นผิวดาวพุธเต็มไปด้วยหลุมอุกกาบาตเช่นเดียวกับดวงจันทร์ หลุมอุกกาบาตบนดาวพุธส่วนใหญ่เกิดจากดาวหางและดาวเคราะห์น้อยที่มาพุ่งชนกับดาวพุธ ในช่วงที่ระบบสุริยะก่อตัว ซึ่งพื้นผิวของดาวพุธต่างกับดาวเคราะห์ดวงอื่นตรงที่ไม่มีการสร้างพื้นผิวใหม่โดยผ่านกระบวนการทางภูเขาไฟ พื้นผิวดาวพุธจึงมีแต่หลุมอุกกาบาตอายุมาก   แบบจำลองการหมุนของดาวพุธ            ดาวพุธไม่สามารถมีชั้นบรรยากาศห่อหุ้มโดยรอบได้ เนื่องจากตัวดาวพุธมีขนาดเล็กและมีความโน้มถ่วงน้อย ขณะที่ดาวพุธอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มาก ลมสุริยะ (Solar wind: กระแสอนุภาคที่ประจุไฟฟ้าจา...

ดาวเคราะห์  คือวัตถุขนาดใหญ่ที่โคจรรอบดาวฤกษ์ ก่อนคริสต์ทศวรรษ 1990 มีดาวเคราะห์ที่เรารู้จักเพียง 8 ดวง (ทั้งหมดอยู่ในระบบสุริยะ) ปัจจุบันเรารู้จักดาวเคราะห์ใหม่อีกมากกว่า 100 ดวง ซึ่งเป็นดาวเคราะห์นอกระบบ คือ โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงอื่นที่ไม่ใช่ดวงอาทิตย์ ในปี พ.ศ. 2549 สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) มีมติรับคำนิยามทางวิทยาศาสตร์ของดาวเคราะห์ว่า วัตถุฟากฟ้าที่โคจรรอบดาวฤกษ์จะเป็นดาวเคราะห์ได้ ต่อเมื่อ มีมวลมากพอที่จะรักษาทรงกลมไว้ได้ด้วยแรงโน้มถ่วงของตนเองต้องไม่มีมวลมากจนถึงขนาดก่อให้เกิดปฏิกิริยานิวเคลีย์ฟิวชั่น หรือปฏิกิริยาการหลอมนิวเคลียร์ต้องไม่มีดาวเคราะห์อื่นร่วมใช้วงโคจร ซึ่งรวมไปถึงว่าต้องไม่มีดาวเคราะห์แรกเกิด (Planeticimal) อื่นกำลังก่อตัวอยู่ในวงโคจร ดาวเคราะห์เป็นวัตถุฟากฟ้าที่ศึกษากันมาแต่โบราณ ทั้งในทางวิทยาศาสตร์ และโหราศาสตร์ นักดาราศาสตร์กรีกชื่อ ปโตเลมี เชื่อว่า ดาวเคราะห์ทั้งหลายล้วนโคจรรอบโลกในการเคลื่อนที่แบบรอบอภิวัฏ (Epicycle) ทฤษฎีที่เป็นที่ยอมรับกันมากที่สุดในปัจจุบันกล่าวว่าดาวเคราะห์ก่อตัวขึ้นจากการยุบตัวลงของกลุ่มฝุ่นและแก๊ส พร้อมๆ กับการก่อกำเนิดดวงอา...